Als de blaadjes vallen

Het terrein van de psychologie staat nou niet echt bekend om zijn gevoel voor humor. Toch zou de afkorting SAD (Engels voor verdrietig) kunnen gelden als uitzondering hierop. Deze term is een afkorting voor Seizoens Afhankelijke Depressie, in de volksmond een winterdepressie. De al dan niet bedoelde humor daargelaten, is het een serieus probleem voor een nogal wat mensen. Ongeveer 3% van de Nederlandse bevolking (een half miljoen mensen!) lijdt eraan en een derde van hen wel zo erg dat ze niet meer goed kunnen werken. De mildere variant, winterblues, treft een nog veel grotere bevolkingsgroep. SAD begint zich meestal in oktober te uiten en wordt dan ook begrijpelijkerwijs gelinkt aan het korter worden van de dagen. Wetenschappers denken dat de vermindering aan zonuren ervoor zorgt dat ons lichaam zich klaar maakt om meer te gaan slapen. Vroeger pasten we ons hier op een natuurlijke wijze op aan: voor de uitvinding van de elektrische lamp en voor de invoering van kantoortijden trokken mensen zich doorgaans terug als het donker werd. Tegenwoordig marcheren we echter met het dwingende ritme van de economie mee en wordt er geen rekening meer gehouden met de hoeveelheid zonuren. Door onze behoefte hieraan te negeren en wakker te blijven raken onze hersenen in de war en worden er in ons lichaam stofjes afgegeven die tot SAD-symptomen kunnen leiden. De wetenschap heeft hier echter een handig trucje op gevonden. Dagelijks even voor een speciale lamp zitten kan helpen om je hersenen voor de gek te houden dat het geen slaaptijd is. Zo blijft je lichaam werken zoals het moet en kunnen SAD klachten flink ingeperkt worden. Naast zonuren speelt er echter iets venijnigers mee: Emoties houden zichzelf namelijk in stand; als je gelukkig bent dan hoor je eerder vogels fluiten wat je nog net iets gelukkiger maakt, terwijl als je boos bent je eerder de dingen opmerkt die jou irriteren wat tot nog meer boosheid leidt. Zo ook met somberheid; iemand met een beginnende winterdepressie merkt eerder de dode blaadjes en de grauwe lucht op en trekt zich liever terug uit de wereld. Dit voedt de somberheid verder en zo kom je makkelijk in een vicieuze cirkel terecht. Wat begon met iets kleins als minder zonuren kan op deze manier al snel een heel eigen leven gaan leiden en serieuze vormen aannemen. Laat je niet om de tuin leiden door somberheid. Richt je aandacht op de schoonheid van het leven en blijf actief. Als dit niet werkt kun je altijd nog professionele hulp inschakelen. Sterkte dit najaar!